Waar je cloud nu staat, zie je na een Cloud Security Health Check.
Cloud security: de complete gids
Cloud security is het geheel van maatregelen dat data, applicaties en infrastructuur in de cloud beschermt. De cloudprovider beveiligt de infrastructuur; jij bent verantwoordelijk voor wat je erin zet: identiteiten, configuraties, data en applicaties. Daar gaat het meestal mis, met te ruime rechten, publiek bereikbare resources en ontbrekende logging. De basis is Zero Trust, doorlopend inzicht met een CNAPP en security in de ontwikkelstraat. In 2026 kwam er regelgeving bij: de Cyberbeveiligingswet (NIS2) en de meldplicht van de Cyber Resilience Act.
Inhoud
- Wat is cloud security?
- Het gedeelde verantwoordelijkheidsmodel
- De grootste risico’s
- Zero Trust
- CSPM, CWPP, CIEM en CNAPP
- Kubernetes en containers
- Security in de ontwikkelstraat
- Regelgeving: NIS2, DORA, CRA en AVG
- Datasoevereiniteit
- AI en cloud security
- Stappenplan
- Zelf doen of uitbesteden?
- Veelgestelde vragen
1. Wat is cloud security?
Cloud security omvat de maatregelen, processen en tools die data, applicaties en infrastructuur in de cloud beschermen: van identiteiten en toegangsrechten tot netwerk, encryptie, logging en de security van workloads. Het verschilt van traditionele security doordat er geen vaste rand meer is. Resources komen en gaan via code, en elke identiteit met te veel rechten is een ingang.
Organisaties investeren er fors in. Gartner verwacht dat de wereldwijde uitgaven aan informatiebeveiliging in 2026 met 12,2% groeien naar 246,2 miljard dollar. Cloud security groeit het hardst: met 28,8% naar 17,1 miljard dollar.
2. Het gedeelde verantwoordelijkheidsmodel
Hoe meer beheerd de dienst, hoe kleiner jouw deel. Identiteiten, configuratie en data blijven altijd jouw verantwoordelijkheid, ook bij SaaS.
| Laag | IaaS | PaaS | SaaS |
|---|---|---|---|
| Datacenter, hardware en netwerk | Provider | Provider | Provider |
| Virtualisatie en besturingssysteem | Jij (besturingssysteem) | Provider | Provider |
| Applicatie en runtime | Jij | Jij (applicatie) | Provider |
| Configuratie van diensten | Jij | Jij | Jij (instellingen) |
| Identiteiten en toegang | Jij | Jij | Jij |
| Data | Jij | Jij | Jij |
Provider beveiligd door de cloudprovider Jij beveiligd door jou
3. De grootste risico’s
| Risico | Voorbeeld | Maatregel |
|---|---|---|
| Misconfiguraties | Een storage bucket of database die publiek bereikbaar is | CSPM, policies als code, guardrails in de Landing Zone |
| Te ruime rechten | Beheerrechten voor iedereen, access keys die jaren geldig zijn | Least privilege, CIEM, kortlevende credentials, MFA |
| Kwetsbaarheden in workloads | Verouderde images en libraries | Scannen, een vast patchproces, minimale images |
| Gelekte secrets | API-keys in code of in CI-logs | Secrets manager, rotatie, secret scanning |
| Geen logging of detectie | Auditlogs uit, of niemand die ernaar kijkt | Centrale logging, detectie, een incidentproces |
| Supply chain | Een gecompromitteerde dependency of een kwaadaardig pakket | SBOM, ondertekende builds, vertrouwde registries |
| Schaduw-IT en schaduw-AI | GenAI-tools buiten beeld van IT; 57% van de medewerkers gebruikt privé-GenAI-accounts voor werk (Gartner) | Beleid, een goedgekeurd alternatief en monitoring |
4. Zero Trust
Zero Trust gaat ervan uit dat geen enkele gebruiker, apparaat of workload op voorhand te vertrouwen is, ook niet binnen het eigen netwerk. Drie principes:
- verifieer elke toegang expliciet, op basis van identiteit, apparaat en context;
- geef minimale rechten, zo kort mogelijk;
- ga uit van een inbraak: segmenteer en log, zodat een aanvaller niet ver komt en je hem ziet.
In de praktijk: single sign-on met MFA, toegang tot applicaties via een identity-aware proxy (Zero Trust Network Access) in plaats van een VPN, segmentatie tussen workloads, en eigen identiteiten voor workloads en AI-agents. Meer in ons blog over Zero Trust.
5. CSPM, CWPP, CIEM en CNAPP
Een CNAPP, zoals Wiz, vervangt een stapel losse tools en laat zien welke combinatie van fouten echt gevaarlijk is, bijvoorbeeld een publiek bereikbare VM met een kwetsbaarheid en een identiteit met beheerrechten. Gartner verwacht dat in 2029 de helft van alle enterprise-applicaties in containers draait, wat de vraag naar zulke geïntegreerde bescherming vergroot. Kies tooling op basis van de vragen die je wilt beantwoorden en de mensen die de meldingen opvolgen.
| Afkorting | Wat het doet |
|---|---|
| CSPM (Cloud Security Posture Management) | Controleert de configuratie van je cloud op fouten en afwijkingen van standaarden zoals CIS |
| CWPP (Cloud Workload Protection Platform) | Beschermt workloads: VM’s, containers en serverless, van kwetsbaarheden tot runtime |
| CIEM (Cloud Infrastructure Entitlement Management) | Brengt identiteiten en rechten in kaart en vindt rechten die te ruim of ongebruikt zijn |
| KSPM (Kubernetes Security Posture Management) | CSPM voor Kubernetes-clusters |
| CNAPP (Cloud Native Application Protection Platform) | Combineert bovenstaande in één platform, zodat je ziet hoe risico’s samen een aanvalspad vormen |
| CASB en SASE/SSE | Beveiligen het gebruik van SaaS en de toegang van gebruikers, vanuit het netwerk |
6. Kubernetes en containers
Kubernetes brengt eigen risico’s: clusters met te ruime rechten, open netwerkverkeer tussen pods, onveilige images en een publiek bereikbare API-server. De belangrijkste maatregelen:
- toegang via SSO en RBAC met least privilege;
- network policies die standaard alles dichtzetten, bijvoorbeeld met Cilium;
- Pod Security Standards en policies met Kyverno of OPA Gatekeeper;
- images scannen, signeren en alleen toestaan uit vertrouwde registries;
- runtime-detectie, bijvoorbeeld met Falco;
- een vast upgradeproces voor Kubernetes en de nodes.
De volledige lijst en de samenhang met NIS2 staan in de gids over Kubernetes, sectie 7.
7. Security in de ontwikkelstraat
Hoe eerder je een fout vindt, hoe goedkoper hij is. Breng security daarom in de pipeline en in de golden paths van je platform:
- code, dependencies en secrets scannen bij elke merge request;
- Infrastructure as Code scannen op misconfiguraties voordat het wordt gedeployed, bijvoorbeeld met Trivy of Checkov;
- container-images bouwen vanuit minimale basisimages, scannen en ondertekenen, bijvoorbeeld met Sigstore;
- een SBOM (software bill of materials) per release maken; onder de Cyber Resilience Act wordt dat de norm;
- policies als code, zodat de pipeline afdwingt wat in de security-richtlijnen staat.
Hoe je dat in een developer platform verwerkt, lees je in de gids over platform engineering.
8. Regelgeving: NIS2, DORA, CRA en AVG
| Regel | Voor wie | Wat het vraagt | Geldt vanaf |
|---|---|---|---|
| Cyberbeveiligingswet (NIS2) | Essentiële en belangrijke entiteiten; ruim 8.000 organisaties in Nederland | Zorgplicht (risicobeheer, patchen, access management, leveranciers), meldplicht, registratie bij het NCSC; het bestuur is eindverantwoordelijk | 15 augustus 2026 |
| DORA | Financiële entiteiten en hun kritieke ICT-dienstverleners | ICT-risicobeheer, testen, incidentmelding en beheer van derde partijen, met een exitstrategie | 17 januari 2025 |
| Cyber Resilience Act | Fabrikanten van producten met digitale elementen, ook software | Actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten melden: binnen 24 uur een vroege waarschuwing, binnen 72 uur een melding, daarna een eindrapport. Later ook security by design en updates | Meldplicht 11 september 2026; overige eisen 11 december 2027 |
| AVG | Iedereen die persoonsgegevens verwerkt | Passende security; datalekken binnen 72 uur melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens | 25 mei 2018 |
Onder NIS2 meld je een significant incident binnen 24 uur met een vroege waarschuwing, binnen 72 uur met een incidentmelding en binnen een maand met een eindrapport. Voor de overheid geldt daarnaast de BIO2, de opvolger van de BIO. Laat de toepassing op je organisatie toetsen door je jurist of compliance officer.
9. Datasoevereiniteit
Data in een Europese regio van een Amerikaanse provider kan onder Amerikaanse wetgeving vallen, zoals de CLOUD Act. Of dat een risico is, hangt af van de data, je sector en je klanten. Maatregelen lopen van encryptie met eigen sleutels tot een Europese of eigen omgeving voor de gevoeligste data. De afweging per dataset lees je in de gids over Cloud Migratie, sectie 5. Een Data Sovereignty Assessment brengt het in één week in kaart. Hoe je per workload kiest, lees je op de pagina soevereine cloud zonder vendor lock-in.
10. AI en cloud security
AI staat bovenaan de securityagenda van 2026.
Securitytrends voor 2026 volgens Gartner
-
Toezicht op agentic AI. AI-agents, no-code en vibe coding openen nieuwe aanvalsoppervlakken. Geef agents een eigen identiteit, minimale rechten en logging.
-
Identiteiten voor AI-agents. Identity- en access management moet ook machine-identiteiten en agents afdekken.
-
AI in de SOC. AI verandert detectie en opvolging, maar vraagt nieuwe vaardigheden en brengt eigen kosten.
-
Schaduw-AI. 33% van de ondervraagde medewerkers voert gevoelige informatie in niet-goedgekeurde AI-tools in. Bied een veilig alternatief en maak afspraken.
-
Postkwantumcryptografie. Gartner verwacht dat de huidige asymmetrische cryptografie in 2029 onveilig is. Begin met een inventarisatie van waar je welke cryptografie gebruikt.
11. Stappenplan
Cloud security begint met overzicht: welke accounts, data en identiteiten heb je? Los daarna eerst op wat het meeste risico wegneemt, en maak de maatregelen vervolgens structureel.
In acht stappen
-
Inventariseer accounts, abonnementen, clusters, data en identiteiten.
-
Breng risico’s in beeld met CSPM of een CNAPP, of laat een Cloud Security Health Check doen.
-
Los de quick wins op: publiek bereikbare resources, te ruime rechten, ontbrekende MFA en logging.
-
Richt identiteiten en toegang in volgens least privilege, met kortlevende credentials.
-
Zorg voor centrale logging, detectie en een incidentproces dat de meldtermijnen haalt.
-
Breng security in de pipeline en het developer platform.
-
Koppel je maatregelen aan NIS2, ISO 27001 of DORA, zodat je ze kunt aantonen.
-
Test periodiek en verbeter doorlopend.
12. Zelf doen of uitbesteden?
| Zelf doen | Uitbesteden (managed cloud security) | |
|---|---|---|
| Kennis | Cloud-, Kubernetes- en securitykennis in je eigen team | Bij de partner belegd |
| Monitoring | Eigen bezetting, ook buiten kantoortijd | Volgens afspraak met de partner |
| Tooling | Zelf kiezen, inrichten en onderhouden | Vaak inbegrepen of door de partner ingericht |
| Regie | Volledig bij je eigen team | Bij je eigen team, met de partner als uitvoerder |
Veel organisaties houden de regie en het beleid zelf, en besteden de monitoring en opvolging uit. Hoe je die afweging maakt, lees je in de gids over IT-beheer uitbesteden.
13. Veelgestelde vragen over cloud security
Alle veelgestelde vragenDe infrastructuur van de grote providers is meestal beter beveiligd dan een gemiddeld eigen datacenter. Maar in de cloud kan één configuratiefout data direct publiek maken. Het verschil zit in de inrichting: met guardrails, least privilege en doorlopend inzicht is de cloud goed te beveiligen.
CSPM controleert de configuratie van je cloud op fouten. Een CNAPP combineert CSPM met de bescherming van workloads, het beheer van rechten en vaak scans in de pipeline. Daardoor zie je hoe losse risico’s samen een aanvalspad vormen.
De afspraak tussen cloudprovider en klant over wie wat beveiligt. De provider is verantwoordelijk voor de infrastructuur van de cloud. De klant blijft altijd verantwoordelijk voor identiteiten, configuratie en data, ook bij SaaS.
Significante incidenten: binnen 24 uur een vroege waarschuwing, binnen 72 uur een incidentmelding en binnen een maand een eindrapport. In Nederland regelt de Cyberbeveiligingswet dit sinds 15 augustus 2026.
Waar staat je cloud nu?
Waar staat je cloud nu?
Waar je cloud nu staat, zie je na een Cloud Security Health Check.
* verplicht