De worstelingen van een developer die werkt met legacy applicaties

De worstelingen van een developer die werkt met legacy apps

In de snelle wereld van softwareontwikkeling zijn glimmende nieuwe frameworks, programmeertalen en tools altijd verleidelijk. Developers houden van het idee om met een schone lei te beginnen en coole nieuwe applicaties te bouwen met cutting-edge technologie. Maar de realiteit? Een groot deel van de developers besteedt een flink deel van zijn tijd aan het worstelen met legacy applicaties—oude, omvangrijke codebases geschreven in talen of frameworks die inmiddels antiek aanvoelen. Het is een uitdaging, maar wel eentje die de vaardigheden en mindset van een developer op manieren vormt die je misschien niet zou verwachten.

Stel je dit voor: je begint aan een nieuwe baan, vol enthousiasme om met moderne technologieën te werken. En dan—bam!—word je direct in het diepe gegooid met een monolithische applicatie, gebouwd met tools die al verouderd waren voordat jouw carrière begon. Het is allesbehalve uitzonderlijk, en het enthousiasme slaat al snel om in frustratie. De code is een chaos, duizenden regels lang, nauwelijks documentatie te bekennen, en elke wijziging voelt als een potje Jenga—één verkeerde zet en het hele bouwwerk stort in.

De cijfers liegen niet: legacy code is overal

Legacy systemen zijn niet zomaar af en toe een hoofdpijndossier voor developers—ze vormen een enorm deel van het softwarelandschap. Uit onderzoek blijkt zelfs dat 60–80% van de IT-budgetten bij grote organisaties wordt besteed aan het onderhouden van legacy systemen.

Volgens een survey van Stripe en Harris Poll besteden developers meer dan 40% van hun tijd aan wat wordt gezien als “slechte code”—waar legacy codebases vaak onder vallen. Dat betekent dat bijna de helft van de productiviteit van een developer opgaat aan het fixen, onderhouden of omgaan met oude systemen, in plaats van aan het bouwen van nieuwe functionaliteit.

Een rapport uit 2018 van Deloitte liet daarnaast zien dat 74% van de organisaties nog steeds afhankelijk is van legacy applicaties voor hun dagelijkse operatie. De reden daarvoor is simpel: legacy systemen zijn vaak diep verweven met kernprocessen van de business, waardoor ze lastig te vervangen zijn.

Dus zelfs als je een developer bent die net aan zijn carrière begint, is de kans groot dat legacy systemen ook onderdeel zullen zijn van jouw toekomst.

De eenzaamheid van legacy code

Werken met legacy systemen kan voelen alsof je op een onbewoond eiland bent beland. Er is vaak weinig tot geen documentatie en als je geen ervaren team hebt dat je op weg helpt, zit je vast aan het volledig reverse-engineeren van de applicatie in je eentje. Het is dan makkelijk om aan jezelf te gaan twijfelen. “Ben ik de enige die dit niet snapt?”—die gedachte komt al snel op. Maar geloof me: iedereen heeft hier weleens gezeten.

En dan is er nog de zorg om je carrière. Te lang werken met oude technologie kan voelen als een doodlopende weg. Je begint je af te vragen: “Wat als ik hier vast kom te zitten? Denken toekomstige werkgevers dan dat ik achterloop?” De sector ontwikkelt zich razendsnel en de angst om vastgepind te worden op legacy technologie is heel reëel.

Een voorbeeld uit de praktijk: de COBOL crisis

Een van de bekendste voorbeelden van de worstelingen met legacy systemen vond plaats in 2020, tijdens de COVID-19-pandemie. In de Verenigde Staten konden de werkloosheidssystemen van verschillende staten—waarvan veel waren gebouwd met COBOL, een programmeertaal uit de jaren vijftig—de plotselinge piek in aanvragen niet aan. COBOL was ooit cutting-edge, maar in de jaren 2020 waren er nog maar weinig developers die ermee konden werken.

Toen het aantal werkloosheidsaanvragen explosief steeg, raakten staten zoals New Jersey en Connecticut in paniek op zoek naar developers die deze legacy systemen konden onderhouden en repareren. Sommige staten deden zelfs noodoproepen aan gepensioneerde developers die nog COBOL-kennis hadden. Deze crisis maakte pijnlijk duidelijk wat de gevolgen zijn van afhankelijkheid van verouderde technologie.

Het onvermogen om deze legacy systemen snel op te schalen of aan te passen kostte de overheid veel tijd en geld, en zorgde voor vertraging in financiële steun aan miljoenen mensen. Dit voorbeeld laat zien dat legacy systemen niet alleen een ongemak zijn—ze kunnen cruciaal zijn voor bedrijfs- of overheidsprocessen. En wanneer ze falen, is de impact enorm, met geen eenvoudige oplossing zonder diepgaande kennis van de oude technologie.

De unieke uitdagingen van legacy systemen

Een van de ergste dingen aan legacy systemen? De documentatie (of het gebrek daaraan). De meeste van deze systemen zijn door de jaren heen geëvolueerd, waarbij meerdere developers telkens kleine aanpassingen hebben gedaan. Als je geluk hebt, is er een README-bestand dat ergens in het afgelopen decennium nog eens is bijgewerkt. Heb je pech? Dan moet je zelf uitzoeken hoe alles werkt door je een weg te banen door eindeloze regels spaghetti code.

Legacy systemen leunen vaak op frameworks of programmeertalen die niet langer worden ondersteund of breed worden gebruikt. Werken met technologie die zijn beste tijd heeft gehad maakt alles lastiger—features uitbreiden, bugs oplossen of zelfs online hulp vinden. StackOverflow gaat je niet veel helpen als je met iets werkt dat inmiddels prehistorisch aanvoelt.

Jaren van snelle fixes en pleister-oplossingen veranderen code in een onontwarbare kluwen, vaak aangeduid als “spaghetti code”. Het gedrag is onvoorspelbaar: je past één onderdeel aan en iets totaal ongerelateerds gaat stuk. De technical debt—het opgebouwde achterstallige werk door steeds voor de makkelijkste oplossing te kiezen—stapelt zich op, waardoor elke nieuwe wijziging risicovoller wordt dan de vorige.

Daarbovenop komt vaak druk van stakeholders om steeds nieuwe features toe te voegen. Innoveren is lastig wanneer het onderliggende systeem zo fragiel is dat zelfs een kleine aanpassing alles kan breken. Je loopt voortdurend op een dun koord, balancerend tussen de behoefte aan nieuwe functionaliteit en de beperkingen van het bestaande systeem.

Legacy uitdagingen omzetten in kracht

Ondanks alle hoofdbrekens is werken met legacy code niet alleen maar negatief. Sterker nog: het kan je vaardigheden aanscherpen op manieren die je bij nieuwere projecten zelden tegenkomt. Wanneer je door een legacy systeem navigeert, word je gedwongen om kritisch na te denken. Je wordt goed in het reverse-engineeren van functionaliteit, het doorgronden van complexe code en het bedenken van creatieve oplossingen binnen de beperkingen van het systeem. Dit zijn probleemoplossende vaardigheden die overal waardevol zijn.

Legacy code stelt je geduld flink op de proef. Er zijn problemen zonder snelle fixes, en Google biedt lang niet altijd een antwoord. Je leert om rustiger te werken, het systeem écht te begrijpen en te accepteren dat je niet alles meteen weet. En dat is oké. Dit proces maakt je geduldiger en meer open om te blijven leren.

Het onderhouden van oude systemen is net zo waardevol (en noodzakelijk) als het bouwen van nieuwe. Legacy systemen laten je van dichtbij zien wat de gevolgen zijn van technische keuzes op de lange termijn. Dat maakt je een bewustere developer wanneer je nieuwe code schrijft: je denkt niet alleen aan wat vandaag werkt, maar ook aan onderhoudbaarheid in de toekomst.

Daarnaast draaien legacy systemen vaak kritische businessprocessen. Door eraan te werken krijg je inzicht in hoe de organisatie functioneert en waarom bepaalde technische keuzes ooit zijn gemaakt. Dat historische perspectief helpt je om beter te communiceren met stakeholders en om in de toekomst beter onderbouwde beslissingen te nemen.

Hoe je kunt omgaan met legacy systemen en erin kunt floreren

Een legacy systeem volledig herschrijven is meestal onpraktisch en risicovol. Richt je in plaats daarvan op het stap voor stap refactoren ervan. Maak de code beetje bij beetje schoner en beter onderhoudbaar. Door gaandeweg unit tests toe te voegen, verklein je de kans dat je onderweg dingen kapotmaakt.

Werk je met weinig tot geen documentatie? Maak dan je eigen documentatie. Het hoeft geen uitgebreide handleiding te zijn, maar simpele comments, een README of een paar diagrammen helpen zowel jou als toekomstige developers enorm.

Zelfs in een legacy omgeving is er ruimte voor verbetering. Begin met het introduceren van moderne werkwijzen zoals CI/CD pipelines, version control (als dat er nog niet is) en duidelijke coding standards. Deze kleine veranderingen kunnen een grote impact hebben op de workflow en helpen om het systeem langzaam te moderniseren.

En onthoud: je staat er niet alleen voor. Zoek de samenwerking op met meer ervaren developers en wees niet bang om vragen te stellen. Pair programming of code reviews kunnen nieuwe inzichten geven en het leerproces versnellen. Laat werken met legacy systemen je er ook niet van weerhouden om bij te blijven. Blijf je vaardigheden aanscherpen met side projects, online cursussen of bijdragen aan open source. Zo blijft je cv actueel en voorkom je dat je het gevoel krijgt vast te zitten in het verleden.

Conclusie: waarde vinden in legacy code

Ja, werken met legacy systemen kan zwaar zijn maar het is ook een kans. De vaardigheden die je ontwikkelt terwijl je door oude code navigeert, maken je een sterkere en veelzijdigere developer. Je leert complexe problemen oplossen, onderhoudbare systemen bouwen en krijgt een diepgaand begrip van de complexiteit van softwareontwikkeling.

Omarm dus de uitdaging. Elke ervaren developer heeft de beproevingen van legacy code meegemaakt, en vaak is juist die ervaring wat hen onderscheidt. Houd vol, en je komt er niet alleen uit als een betere programmeur maar misschien zelfs als een beetje wijzer.