De operationele uitdagingen van microservices
Om een goede oplossing te ontwerpen, is het belangrijk om eerst de ingebouwde uitdagingen van de architectuur te begrijpen. Architecturale patronen bieden verschillende manieren om een applicatie te structureren. Waar een monoliet is opgebouwd als één geheel, is een microservices-architectuur een gedistribueerd systeem dat bestaat uit kleine, onafhankelijke services. Deze modulaire opzet maakt onafhankelijke ontwikkeling en deployment mogelijk, maar creëert ook nieuwe operationele obstakels.
Developers moeten omgaan met service discovery, netwerkconfiguraties, security en data management. Zonder een gestandaardiseerde aanpak leidt dit tot inconsistente omgevingen en dubbel werk. Uiteindelijk ondermijnt dit de snelheid en wendbaarheid die de architectuur juist moest opleveren.
Platform Engineering als een praktische manier om DevOps toe te passen
Je kunt Platform Engineering zien als een praktische en schaalbare manier om DevOps-principes te implementeren. DevOps legt de essentiële cultuur van gedeeld eigenaarschap en samenwerking vast en doorbreekt de traditionele silo’s tussen development en operations. Deze culturele verandering vereist echter een technische basis om echt tot bloei te komen. Platform Engineering levert die basis door een Internal Developer Platform te creëren, waarin operationele best practices en automatisering direct zijn ingebed in de workflow van developers. Zo wordt de DevOps-filosofie een praktische realiteit.
De discipline Platform Engineering richt zich op het ontwerpen, bouwen en onderhouden van een IDP, dat wordt behandeld als een intern product met de developers van de organisatie als eindgebruikers. Het doel is het bieden van een self service laag die complexe workflows automatiseert en standaardiseert. Dit stelt developers in staat om met meer autonomie en efficiëntie te werken en uiteindelijk sneller businesswaarde te leveren.
Kerncomponenten van een Internal Developer Platform
1. Een eenvoudige laag boven orkestratie
De basis van een platform moet verschillende applicatie runtimes ondersteunen, niet alleen containers. Denk aan traditionele monolieten, applicaties die draaien op virtuele machines en zelfs integraties met third-party SaaS-producten. In de huidige arbeidsmarkt is het een grote uitdaging om developers aan te trekken met diepgaande kennis van alles, van Kubernetes en cloud API’s tot specifieke SaaS-configuraties. Een succesvol platform verbergt deze onderliggende complexiteit. Het biedt één uniforme, vereenvoudigde interface voor applicatie-deployment en -beheer, zodat developers efficiënt kunnen werken zonder de diepere werking van elk systeem te hoeven begrijpen.
2. Gestandaardiseerde CI/CD-workflows
Een belangrijk concept binnen Platform Engineering is het creëren van “golden paths”. Dit zijn vastgestelde, ondersteunde en goed gedocumenteerde workflows voor veelvoorkomende taken, met name CI/CD. In plaats van dat elk team zijn eigen pipeline bouwt, levert het platform een standaardtemplate. Deze bevat standaard security scans, geautomatiseerde tests en compliance checks. Zo wordt consistentie en kwaliteit geborgd en wordt het deployment-proces versneld.
3. Service mesh voor communicatie tussen services
Naarmate het aantal services groeit, wordt het netwerk van interacties complexer om te beheren en te debuggen. Een service mesh (zoals Istio of Linkerd) biedt hiervoor een transparante infrastructuurlaag. Deze levert essentiële functionaliteiten zoals geavanceerd traffic management, zero-trust security via mTLS-encryptie en gedetailleerde observability van het verkeer tussen services.
4. Gecentraliseerde observability
In een gedistribueerd systeem is troubleshooting alleen mogelijk met een volledig overzicht. Effectieve observability rust op drie pijlers: logging, metrics en traces. Een volwassen IDP centraliseert deze data en verbindt ze waar mogelijk automatisch. Dit geeft developers één overzicht van de gezondheid van het systeem en verkort de tijd die nodig is om problemen op te lossen (MTTR).
Het platform als intern product
De technische inrichting is slechts één deel van het verhaal. Een succesvol platform vereist een strategische mindset. Het is cruciaal om het platform niet te zien als een eenmalig project, maar als een langetermijnproduct met een lifecycle en roadmap die worden gestuurd door de behoeften van de gebruikers.
Dit vraagt om een dedicated platform team dat actief in gesprek gaat met development teams om hun workflows en knelpunten te begrijpen. Featureprioritering moet worden gebaseerd op wat de meeste waarde toevoegt aan de developer experience (DevEx). De aanbevolen aanpak is om klein te beginnen, de grootste frictiepunten aan te pakken en iteratief te verbeteren op basis van feedback.
Daarnaast mag een “golden path” niet te beperkend zijn. Hoewel het platform een efficiënte, standaardroute biedt, moet er een duidelijk proces zijn voor teams met specifieke behoeften om hiervan af te wijken. De afweging moet helder zijn: het platform team ondersteunt de golden path. Wijkt een team hiervan af, dan neemt het zelf een groter deel van de operationele verantwoordelijkheid op zich.
Tools in de sector
Binnen Platform Engineering worden verschillende tools veelvuldig ingezet om een effectief Internal Developer Platform te bouwen. Kubernetes vormt vaak de basis en fungeert als de facto standaard voor robuuste containerorkestratie en het beheren van applicatieruntimes. Voor een uniforme developer experience is Backstage een populaire keuze voor het bouwen van self-service portals met servicecatalogi en softwaretemplates. Voor het automatiseren van continuous delivery wordt een GitOps-tool zoals Argo CD veel gebruikt om applicaties rechtstreeks vanuit een Git-repository te synchroniseren en te deployen.
Conclusie
Platform Engineering biedt kansen voor wendbaarheid, maar brengt ook operationele complexiteit met zich mee. Platform Engineering, uitgevoerd met een product mindset, is een strategisch en technisch antwoord op deze uitdagingen. Door een Internal Developer Platform te bouwen, kan een organisatie complexiteit verbergen, best practices standaardiseren en de cognitieve belasting voor developers verlagen. Dit stelt hen in staat zich te richten op hun belangrijkste doel: innoveren en bouwen aan core business-logica. De investering in een solide platformbasis betaalt zich terug in een hogere ontwikkelsnelheid, verbeterde systeembetrouwbaarheid en een duurzamer engineering-ecosysteem.
