Wat is Observability?
Laten we beginnen met een simpele vraag: wat is Observability eigenlijk? In de kern draait Observability om begrijpen wat er binnen je systemen gebeurt. Niet alleen weten dát er iets misgaat, maar ook kunnen achterhalen waarom het gebeurt. Dat betekent dat je signalen verzamelt uit alle lagen van je stack: infrastructuur, applicaties, processen en zelfs de integraties tussen systemen.
In Cloud Native omgevingen, waar applicaties gedistribueerd en dynamisch zijn, is Observability essentieel om performance, beschikbaarheid en betrouwbaarheid te waarborgen. In tegenstelling tot traditionele monitoring, die zich richt op vooraf gedefinieerde problemen, helpt Observability teams om het onbekende te verkennen: patronen herkennen, complexe problemen diagnosticeren en toekomstige issues voorspellen. Het biedt diepgaand inzicht in elke laag van de stack, van infrastructuur en containers tot applicatiecode en gebruikersgedrag.
Met een sterke Observability-setup kunnen teams sneller reageren op incidenten, performance optimaliseren en de algehele gebruikerservaring verbeteren. Nog belangrijker: het maakt proactieve operaties mogelijk door context-rijke inzichten te bieden die verder gaan dan losse alerts. Naarmate organisaties microservices, Kubernetes en hybride cloudarchitecturen omarmen, wordt Observability een cruciale basis voor het beheersen van complexiteit en het opbouwen van vertrouwen in productieomgevingen.
Observability en Elastic Cloud
Er zijn meerdere aanbieders van Observability-oplossingen, waaronder Elastic. Elastic Cloud biedt een krachtige en schaalbare Observability-oplossing, gebouwd op de Elastic Stack (Elasticsearch, Kibana, Beats en Logstash). Met Elastic Observability kunnen teams al hun telemetrydata samenbrengen op één centrale plek, ongeacht of deze afkomstig is van cloudinfrastructuur, applicaties of end-user devices. Het platform biedt volledige zichtbaarheid over de hele stack, met functionaliteiten zoals realtime loganalyse, visualisatie van metrics, distributed tracing en anomaly detection op basis van machine learning.
Doordat Elastic Cloud als volledig beheerde service wordt aangeboden, wordt het opzetten, schalen en onderhouden sterk vereenvoudigd. Hierdoor kunnen teams zich richten op inzichten in plaats van op infrastructuurbeheer. Native integraties met onder andere Kubernetes, Azure, AWS en populaire APM-libraries zorgen voor een snelle en efficiënte onboarding. De flexibele pricing en krachtige zoekmogelijkheden van Elastic ondersteunen organisaties bij het opzetten van een kosteneffectieve Observability-practice die meegroeit met hun behoeften. Of je nu performanceproblemen oplost, beschikbaarheid waarborgt of systemen optimaliseert — Elastic Cloud biedt de diepgang en schaal die nodig zijn om écht te begrijpen wat er onder de motorkap gebeurt.
Hoe je start met Observability met Elastic Cloud
Starten met Observability met Elastic Cloud begint met het simpel en pragmatisch houden van de aanpak. Probeer niet meteen alles te monitoren. Begin met uptime monitoring: controleer simpelweg of je systemen en services bereikbaar zijn. Tools zoals Elastic Synthetics maken dit eenvoudig om te implementeren en leveren direct waarde op. Zodra dat staat, kun je uitbreiden met het verzamelen van basis infrastructuurmetrics, zoals CPU-gebruik, geheugen, diskruimte en netwerkperformance.
Als je in Azure werkt, biedt Elastic native integraties via VM extensions, waarmee je agents kunt installeren en data kunt verzamelen zonder complexe handmatige configuraties. Van daaruit kun je stap voor stap logcollectie en meer gedetailleerde applicatie-level monitoring toevoegen. Wees daarbij wel bewust: elk signaal dat je binnenhaalt, heeft een kostprijs. Pas daarom de 80/20-regel toe: focus op de 20% van systemen en metrics die 80% van het inzicht opleveren.
Het implementeren van Observability met Elastic Cloud is echter niet alleen een technische oefening — het vraagt ook om duidelijke interne processen, sterk eigenaarschap en samenwerking tussen teams. Eén van de grootste uitdagingen is niet het verzamelen van data, maar bepalen wat je monitort, waarom dat belangrijk is en wie daarvoor verantwoordelijk is. Teams moeten alignment hebben op gezamenlijke prioriteiten: richten we ons op infrastructuur-uptime, applicatieperformance of kritische businessprocessen? Zodra die doelen helder zijn, is het essentieel om eigenaarschap vast te leggen: wie definieert en keurt monitoringconfiguraties goed, wie beheert dashboards en wie onderneemt actie wanneer alerts afgaan. Zonder deze structuur verzanden Observability-initiatieven vaak in fragmentatie en leveren ze weinig op.
Naarmate je Observability-practice volwassener wordt, worden deze vragen alleen maar belangrijker. Elastic Cloud biedt de flexibiliteit en tooling om uiteenlopende use cases te ondersteunen, maar het is de interne helderheid en governance die bepalen of er daadwerkelijk waarde uit wordt gehaald. Begin klein, test regelmatig en bouw incrementeel verder. Observability is niet iets wat je “installeert” — het is iets waar je in groeit. Met de juiste basis creëer je niet alleen zichtbaarheid in je systemen, maar ook het vertrouwen om op die inzichten te handelen.
Een praktijkvoorbeeld van het implementeren van Observability met Elastic Cloud
In een recent project heb ik een klant geholpen om te starten met Observability met Elastic Cloud. Er was nog niets ingericht, dus we begonnen echt bij het begin: het opzetten van een helder en eenvoudig proces. Elk team werd gevraagd wat zij in de gaten wilden houden — of dat nu infrastructuurperformance, uptime of specifieke logdata was. Samen met het infrastructuurteam heb ik deze wensen beoordeeld en uitgerold met infrastructure-as-code, wat hielp om alles consistent en beheersbaar te houden. Zo kregen teams de vrijheid om te focussen op wat voor hen belangrijk was, zonder dat het onoverzichtelijk werd.
De resultaten waren snel zichtbaar. Dashboards waren niet alleen mooie grafieken, maar hielpen teams daadwerkelijk om problemen te signaleren en op te lossen. Eén team ontdekte virtuele machines die niemand gebruikte, maar wel ongemerkt cloudkosten veroorzaakten. Door deze uit te schakelen werd direct geld bespaard.
Niet alles verliep zonder hobbels. Eén integratie ondersteunde IPv6 niet goed, dus heb ik een custom pipeline gebouwd om de data op te schonen. Dat kostte extra werk, maar zorgde ervoor dat de dashboards betrouwbaar en betekenisvol werden. Dat is precies het punt met Observability: je haalt er alleen waarde uit als je bereid bent er moeite in te steken. We hebben het stap voor stap opgebouwd — van eenvoudige uptime checks tot diepere metrics en logs. Met de juiste tools, een solide proces en duidelijke verantwoordelijkheden heeft de klant nu een setup die werkt én met hen meegroeit.
Conclusie
Elastic Cloud is een krachtig platform voor Observability, zeker in een complexe omgeving zoals Azure. Maar ongeacht welke tools je gebruikt, blijven de principes hetzelfde: begin waar het eenvoudig is, realiseer snelle successen en breid van daaruit verder uit.
Overweeg je om Observability te starten binnen je eigen omgeving? Of je nu met Azure, AWS of een hybride setup werkt, we helpen je graag bepalen waar je moet beginnen en hoe je snel waarde kunt realiseren.
